Rekordowe niemal 124 mld zł na obronność w 2025 roku. NIK podsumowała wydatki państwa

Polska przeznaczyła w 2025 roku rekordowe środki na obronność. Z ustaleń Najwyższej Izby Kontroli wynika, że wydatki budżetu państwa na cele wojskowe osiągnęły niespotykany wcześniej poziom, odzwierciedlając kontynuację procesu rozbudowy i modernizacji Sił Zbrojnych RP. Znaczna część środków została skierowana nie tylko na inwestycje, lecz także na bieżące utrzymanie coraz liczniejszej armii.

NIK oceniła wykonanie budżetu obronnego za 2025 rok

Najwyższa Izba Kontroli zakończyła kontrolę wykonania budżetu państwa za 2025 rok w części 29 „Obrona narodowa”, a także realizacji zadań związanych z Krajowym Planem Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz planem finansowym Agencji Mienia Wojskowego.

Polski system finansowania obronności opiera się na kilku źródłach. Kluczową rolę odgrywają wydatki budżetu państwa w części 29 „Obrona narodowa”, środki przeznaczane na obronność w dziale 752 poza tą częścią budżetu oraz Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych.

Warto podkreślić, że budżet państwa przekazuje część środków bezpośrednio do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. W 2025 roku było to ponad 12 mld zł, dlatego poszczególnych kategorii wydatków nie można sumować bez uwzględnienia tego mechanizmu.

Wydatki obronne wyraźnie wyższe niż w poprzednich latach

Z danych przedstawionych przez NIK wynika, że w części 29 budżetu państwa wydano na obronność 118,6 mld zł. To kolejny rok dynamicznego wzrostu nakładów:

• 118,6 mld zł w 2025 roku,
• 115,5 mld zł w 2024 roku,
• 97 mld zł w 2023 roku,
• 57 mld zł w 2022 roku.

Dodatkowo w dziale 752 „Obrona narodowa” poza częścią 29 budżetu wydano kolejne 4,9 mld zł.

Łącznie oznacza to, że budżet państwa przeznaczył w 2025 roku na obronność blisko 123,6 mld zł.

Jak rozdysponowano 118,6 mld zł z budżetu MON?

Największą część środków pochłonęły wydatki bieżące oraz majątkowe.

Struktura wydatków

• 49,2 mld zł (41,5 proc.) – wydatki bieżące,
• 47,8 mld zł (40,3 proc.) – wydatki majątkowe,
• 16,2 mld zł (13,6 proc.) – świadczenia na rzecz osób fizycznych,
• 5,4 mld zł (4,6 proc.) – dotacje i subwencje.

Ponad połowa budżetu została przeznaczona na realizację trzech głównych programów:

• 42,4 mld zł na Plan Modernizacji Technicznej,
• 6,8 mld zł na Plan Inwestycji Budowlanych,
• 6,3 mld zł na Plan Zakupów Środków Materiałowych.

Modernizacja armii i rozwój infrastruktury

Plan Modernizacji Technicznej

W ramach programu modernizacyjnego wydano:

• 28,1 mld zł na zakupy inwestycyjne,
• 12 mld zł na wpłatę do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych,
• 1,4 mld zł na remonty sprzętu wojskowego,
• 402,3 mln zł na zakup sprzętu i uzbrojenia,
• 82 mln zł na dotacje celowe,
• 2,5 mln zł na współfinansowanie programów NATO i Unii Europejskiej.

Plan Inwestycji Budowlanych

Na rozwój infrastruktury wojskowej przeznaczono:

• 6,5 mld zł na krajowe inwestycje budowlane,
• 307 mln zł na projekty realizowane w ramach NATO Security Investment Programme (NSIP).

Rosnące nakłady na infrastrukturę są związane między innymi z rozbudową jednostek wojskowych, magazynów oraz zaplecza szkoleniowego dla zwiększającej się liczby żołnierzy.

Zakupy materiałowe kluczowe dla gotowości armii

Znaczące środki przeznaczono również na zabezpieczenie codziennego funkcjonowania wojska oraz utrzymanie zdolności operacyjnych.

W ramach Planu Zakupów Środków Materiałowych wydano:

• 3,5 mld zł na środki bojowe,
• 1,5 mld zł na umundurowanie i wyposażenie,
• 765 mln zł na paliwa, smary i materiały eksploatacyjne,
• 319,9 mln zł na żywność,
• 101,8 mln zł na medyczne środki materiałowe.

Coraz większe koszty utrzymania armii

Wraz ze wzrostem liczebności Sił Zbrojnych RP rosną także wydatki osobowe. Choć ich udział procentowy w budżecie obronnym maleje, nominalnie są one coraz wyższe.

W 2025 roku przeznaczono:

• 17,9 mld zł na uposażenia żołnierzy zawodowych,
• 12 mld zł na emerytury i renty wojskowe,
• 5 mld zł na wynagrodzenia pracowników cywilnych resortu,
• 4 mld zł na pozostałe świadczenia osobowe.

Rosły również koszty codziennego funkcjonowania armii:

• 8,4 mld zł na zakup materiałów i wyposażenia,
• 4 mld zł na usługi remontowe,
• 4,7 mld zł na pozostałe usługi.

Miliardy złotych w formie dotacji i subwencji

Znacząca część budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej nadal trafia do instytucji współpracujących z resortem.

Największe dotacje i subwencje w 2025 roku otrzymały:

• Agencja Mienia Wojskowego – 3,7 mld zł,
• uczelnie wojskowe – 1,3 mld zł,
• Zakład Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – 324,8 mln zł,
• przedsiębiorcy realizujący zadania zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych – 350 mln zł,
• samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej – 295,7 mln zł,
• muzea wojskowe – 166,6 mln zł,
• wojskowe instytuty badawcze – 122,3 mln zł,
• Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji – 30,7 mln zł,
• Wojskowy Instytut Wydawniczy – 14,7 mln zł,
• organizacje pożytku publicznego – 12,3 mln zł,
• Wojskowa Izba Lekarska – 0,6 mln zł.

Coraz większa rola Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych

Analiza danych pokazuje, że środki budżetowe Ministerstwa Obrony Narodowej są w coraz większym stopniu przeznaczane na bieżące funkcjonowanie armii, remonty, zakupy materiałowe oraz inwestycje infrastrukturalne.

Zakupy nowoczesnego uzbrojenia są natomiast w dużej mierze finansowane za pośrednictwem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Fundusz ten zasilany jest głównie poprzez instrumenty dłużne, w tym pożyczki, a także wpłaty z budżetu państwa, które w 2025 roku przekroczyły 12 mld zł.

Od 2026 roku Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych ma dodatkowo odpowiadać za realizację zakupów sprzętu finansowanych z europejskiego mechanizmu SAFE. Oznacza to dalsze zwiększanie jego znaczenia w systemie finansowania modernizacji polskiej armii.

Andrzej Stasiuk

Andrzej Stasiuk jest współpracownikiem serwisu Przecław News, gdzie zajmuje się tematyką wiadomości, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, relacjonowaniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów, które mają znaczenie dla współczesnych czytelników.