Część planów rozwoju energetyki jądrowej w Polsce stanęła pod znakiem zapytania po negatywnej opinii ABW w sprawie planowanej przez państwową spółkę inwestycji w małe reaktory modułowe (SMR).
Orlen Synthos Green Energy (OSGE) – spółka joint venture państwowego koncernu energetycznego Orlen i Sythos, spółki chemicznej należącej do jednego z najbogatszych ludzi w Polsce Michała Sołowowa – współpracuje z grupą nad opracowaniem planów budowy 70 SMR w całej Polsce. Firmy amerykańskie i kanadyjskie.
Grupa amerykańskich, kanadyjskich i polskich firm podpisała w Waszyngtonie umowę na zainwestowanie 400 milionów dolarów w budowę małych modułowych reaktorów jądrowych, z których część zostanie zbudowana w Polsce przez państwowe przedsiębiorstwo energetyczne Arlen. https://t.co/rx8Yc59vBV
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 24 marca 2023 r
Jednak na początku tego tygodnia Polityka Tygodnik ABW – krajowa agencja kontrwywiadu i bezpieczeństwa – opublikował negatywną opinię o planach. Ministerstwo Klimatu przy ocenie programu nuklearnego musi zasięgać opinii ABW.
Opinia ABW nie jest wiążąca, ale negatywna ocena oznacza, że ministerstwo klimatu raczej nie zatwierdzi projektów SMR – podaje branżowy serwis informacyjny Energetyka24.
W czwartek OSGE potwierdziło, że ABW wydało negatywną opinię, wydając oświadczenie zdecydowanie sprzeciwiające się ocenie agencji.
Oświęcza Spółki OSGE:
Poziom emisji CO2 w Polsce wyniesű dzisiaj 928g/kWh i jest najsjije w Europie oraz jeden z najjisjich na świecie. W latach 2018–2022 r. Polska Krupa Energetyczna, Taran, Enea, Energa Orus Z Pack…
— ORLEN Synthos Zielona Energia (@ORLEN_Synthos) 7 grudnia 2023 r
Spółka zarzuciła ABW „niekompetencję i nieodpowiedzialność” w kontekście pilnej potrzeby Polski w zakresie przejścia na węgiel. Zaapelował także o utajnienie uzasadnienia swojej decyzji przez agencję.
„W ciągu ponad 230 dni działalności ABW nie miała dostępu do danych od wnioskodawcy, OSGE, dostawcy technologii, amerykańskiej firmy GE-Hitachi ani proponowanych lokalizacji” – napisano w raporcie. W oświadczeniu.
„Nie wiemy, na jakiej podstawie ABW wyraziła swoje stanowisko” – dodała spółka, dodając, że prośby o podanie powodów swojego stanowiska ABW zostały odrzucone i zamierza skierować sprawę do sądu. „Jesteśmy głęboko przekonani, że nie są to powody merytoryczne ani zawodowe”.
Dwie agencje rządowe USA podpisały listy o porozumieniu w sprawie zapewnienia finansowania małych reaktorów jądrowych w Polsce w wysokości 4 miliardów dolarów.
Pomogą „chronić się przed wpływami Rosji, spełnić zobowiązania klimatyczne i pobudzić wzrost gospodarczy”. @USAmbPoland https://t.co/ASRwvX3mE8
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 17 kwietnia 2023 r
Zarzuty i żądania te jednak odrzucił Mariusz Kamiński, który do zeszłego tygodnia był ministrem spraw wewnętrznych i koordynatorem służb bezpieczeństwa w ustępującym rządzie Polski.
„Przed wydaniem opinii agencja przeprowadza wieloelementowy proces opiniujący, mający na celu ocenę wpływu wskazanej inwestycji na bezpieczeństwo wewnętrzne państwa” – napisał w oświadczeniu Kamiński.
Zdaniem Kamińskiego inwestycja OBWE „niewłaściwie chroni interesy. [state] Skarbu Państwa”. Dodał jednak, że szczegółowe informacje na ten temat nie mogą zostać upublicznione.
Kategorycznie odrzucam motywy i kłamstwa organizacji OSGE, która stara się manipulować wizerunkiem działalności ABW i stawiać zarzuty kierownictwu agencji oraz ministrom nadzorującym ministrów. [security] usług” – dodał.
Oświadczenie ⤵️ pic.twitter.com/l3fEjI1aQF
— Mariusz Kamiński (@Kamiński_M_) 7 grudnia 2023 r
Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że ministerstwo środowiska ustępującego rządu zatwierdziło w czwartek i udostępniło sześć możliwych lokalizacji małych reaktorów modułowych OSGE, zwanych „decyzjami podstawowymi”.
Polska Agencja Prasowa (PAP) podaje, że ministerstwo uznaje te decyzje za leżące w interesie publicznym i zgodne z polityką państwa. Zanim jednak inwestycje będą mogły zostać rozpoczęte, wymagane są dodatkowe etapy zatwierdzania.
Wczoraj wypowiedział się w tej sprawie Donald Tusk, lider koalicji opozycyjnej, która w przyszłym tygodniu utworzy nowy rząd.
Tusk powiedział, że „ta wojna domowa” między agencjami rządowymi „powinna wzbudzić zaniepokojenie w tak ważnej kwestii”. Skrytykował Arlen i rząd za kontynuację projektów, ignorując obawy ABW – podała PAP.
Zmierzch Twarto lub Arleni. Padła zapowiędza ws. SMR-ów https://t.co/0gsBjbSZvO pic.twitter.com/YUgzODB6eA
— Money.pl (@Money_pl) 8 grudnia 2023 r
Plany dotyczące SMR – nowej technologii, która nie była jeszcze wykorzystywana komercyjnie na świecie – zakładały, że odchodzący polski rząd wraz z partnerami amerykańskimi i koreańskimi kontynuował inwestycje w tradycyjne elektrownie jądrowe.
Tusk, który będzie premierem w nowym rządzie, powiedział także, że jego zdaniem „elektrownie jądrowe są potrzebne” w Polsce. Zapowiedział jednak także, że jego nowa administracja dokona przeglądu wszystkich programów realizowanych przez poprzedników.
Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit, utrzymywaną z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie moglibyśmy robić tego, co robimy.
Główny autor obrazu: OSGE

Alicja Ptak jest starszą redaktorką i dziennikarką multimedialną w Notes from Poland. Wcześniej pracował w Reuters.

Stanisław Lem jest współpracownikiem serwisu Przecław News, gdzie pisze o wiadomościach, polityce, biznesie, technologii, sporcie, rozrywce i stylu życia. Koncentruje się na przejrzystym przedstawianiu aktualnych wydarzeń oraz dostarczaniu praktycznych i wiarygodnych informacji, pomagając czytelnikom lepiej rozumieć tematy ważne na co dzień.


Więcej artykułów
Przetworzone mięso szkodzi wątrobie. Lekarze ostrzegają przed popularnymi produktami
Metro 2039 oficjalnie zapowiedziane. 4A Games ujawnia szczegóły nowej odsłony
Debiut Oskara Pietuszewskiego w reprezentacji Polski. Młody skrzydłowy dał impuls w kluczowym meczu