Bank Światowy podwyższa prognozę wzrostu gospodarczego dla Polski do 3% w obliczu opóźnionego ożywienia gospodarczego

Waszyngton/Warszawa, 11 kwietnia 2024 r. – Bank Światowy podniósł swoją prognozę rocznego wzrostu PKB Polski do 3,0% w 2024 r., przede wszystkim w związku z ożywieniem spożycia prywatnego, ale aktywności gospodarczej w światowych gospodarkach wschodzących i rozwijających się. Europa i Azja Środkowa Jak wynika z aktualizacji gospodarczej regionu, w tym roku prawdopodobnie nastąpi spowolnienie w regionie ze względu na słabą gospodarkę światową, rygorystyczną politykę pieniężną, spowolnienie w Chinach i niższe ceny surowców, co negatywnie wpływa na perspektywy wzrostu regionu.

Prognoza wzrostu PKB Polski wzrosła o 0,4 pkt. proc. w porównaniu z prognozą banku na październik. Oczekuje się, że wzrost będzie silniejszy dzięki czynnikom wspierającym konsumpcję: wolniejszej inflacji, wzrostowi płac realnych, zacieśnieniom na rynkach pracy, a także rosnącym przekazom pieniężnym i świadczeń socjalnych.

Prognoza wzrostu dla Polski na 2025 rok pozostała na niezmienionym poziomie 3,4% w porównaniu do poprzedniej prognozy banku. Wzrost inwestycji, napędzany reformami strukturalnymi i otwartymi funduszami unijnymi, będzie wspierać polski wzrost w 2025 roku.

Wzrost regionalny prawdopodobnie spowolni w tym roku do 2,8%, po znacznym wzroście do 3,3% w 2023 r., gdy gospodarki dotkniętych wojną Rosji i Ukrainy powrócą do wzrostu i silnego ożywienia w Azji Środkowej. W 2025 r. regionalny wzrost produkcji prawdopodobnie pozostanie zasadniczo niezmieniony.

Wiatry przeciwne prognozie są liczne. Wolniejsze niż oczekiwano ożywienie u głównych partnerów handlowych, szczególnie w strefie euro, restrykcyjna polityka pieniężna i pogarszająca się sytuacja geopolityczna mogą jeszcze bardziej osłabić wzrost gospodarczy w całym regionie.

„Kraje w Europie i Azji Środkowej w dalszym ciągu borykają się z wieloma kryzysami, zaostrzonymi przez wymagające warunki globalnego wzrostu” – powiedziała Antonella Bassani, wiceprezes Banku Światowego na Europę i Azję Środkową. „Ożywienie wzrostu produktywności poprzez stymulowanie dynamiki biznesowej i poprawę odporności na zagrożenia wynikające ze zmiany klimatu może pomóc chronić mieszkańców regionu i przyspieszyć wzrost gospodarczy”.

Spowolnienie wzrostu opóźni ożywienie regionu po niedawnych wstrząsach, w tym wciąż trwającej rosyjskiej inwazji na Ukrainę, pandemii i kryzysie kosztów życia w 2022 r.

Inflacja spadła szybciej niż oczekiwano na rynkach wschodzących i rozwijających się w Europie i Azji Środkowej, głównie z powodu gwałtownych spadków światowych cen energii i żywności. Średnioroczna inflacja cen konsumpcyjnych w regionie spadła do lutego 2024 r. do 4,2% z 15% na początku 2023 r. Jednak kryzys kosztów utrzymania w 2022 r. w dalszym ciągu wpływa na gospodarstwa domowe pomimo wzrostu realnych dochodów w zeszłym roku.

Oczekuje się, że na Ukrainie tempo ożywienia gospodarczego spowolni w tym roku do 3,2% z 4,8% w 2023 r., co będzie odzwierciedlać niższe zbiory i utrzymujące się niedobory siły roboczej. Perspektywy gospodarcze kraju w dalszym ciągu zależą od wsparcia darczyńców i czasu trwania rosyjskiej inwazji. Według ostatnich szacunków Banku Światowego i instytucji partnerskich koszt odbudowy i odbudowy Ukrainy wzrósł do 486 miliardów dolarów, co oznacza ponad dwukrotny wzrost wielkości przedwojennej gospodarki Ukrainy w 2021 roku.

Wzrost w Turcji również prawdopodobnie osłabnie w tym roku do 3% – najniższego poziomu od 2009 r., z wyłączeniem lat dotkniętych pandemią – ponieważ oczekuje się, że wysiłki na rzecz konsolidacji makroekonomicznej ograniczą popyt krajowy. Niższe światowe ceny ropy pogorszą perspektywy w całej Azji Środkowej, gdzie wzrost gospodarczy spowolni w tym roku do 4,1% z 5,5% w 2023 r.

Raport zawiera rozdział poświęcony w szczególności uwolnieniu siły sektora prywatnego. W raporcie wskazano, że rozwój gospodarczy w regionie to historia przejścia od gospodarki planowej do gospodarki rynkowej, szeroko zakrojonych i głębokich reform strukturalnych oraz pojawienia się inicjatyw prywatnych, będących główną siłą napędową wzrostu i dobrobytu.

W niecałe trzy dekady do Unii Europejskiej przystąpiło 12 krajów regionu. Przejście tych krajów do zintegrowanej gospodarki rynkowej w UE, z silnymi instytucjami i strukturami produkcyjnymi, pokazuje powodzenie głębokich reform w niektórych krajach, które również osiągnęły status kraju o wysokim dochodzie.

„Sektor prywatny w wielu krajach regionu boryka się z barierami utrudniającymi jego rozwój i innowacje” – powiedział Iwajło Izvorski, główny ekonomista Banku Światowego ds. Europy i Azji Środkowej. „Zwiększanie dynamiki biznesu będzie wymagało stawienia czoła kilku wyzwaniom, w tym poprawienia otoczenia konkurencji, zmniejszenia zaangażowania państwa w gospodarkę, poprawy jakości edukacji i zwiększenia dostępności finansowania dla przedsiębiorstw”.

Wysiłki mające na celu promowanie konkurencji i wolnych rynków powinny koncentrować się na zmniejszaniu barier wejścia i ułatwianiu wychodzenia nieproduktywnym firmom. Duża obecność przedsiębiorstw państwowych również stanowi poważną przeszkodę w wyrównywaniu szans przedsiębiorstw prywatnych.

Przedsiębiorstwa prywatne borykają się również z niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej i dużymi brakami w kwalifikacjach, co stanowi główną przeszkodę dla wzrostu. Wysokie wskaźniki imigracji młodych i wykwalifikowanych pracowników nie pomogą w perspektywie krótkoterminowej. Lepiej wykształcona siła robocza wiąże się z wyższą produktywnością i może prowadzić do większej liczby innowacji.

Kredyty bankowe dla sektora prywatnego są stosunkowo niskie i nie wzrosły w ciągu ostatniej dekady. Kredyty również mają charakter krótkoterminowy. Aby poprawić wzrost produktywności i innowacyjność, przedsiębiorstwa potrzebują dostępu do długoterminowego finansowania.

Podsumowanie wzrostu PKB w latach 2020-25