Europa Środkowa na kluczowym rozdrożu – Otwarcie – Przegląd Eurazji

Nie, Europa Środkowa nie jest skazana na „nieliberalizm”: Czechy i Polska przeżywają ważne wydarzenia polityczne, które będą częścią przyszłości Europy.

Kraje Europy Zachodniej mają tendencję do postrzegania całej Europy Środkowej jako regionu skazanego na „nieliberalizm”, czyli odejście od wartości, na których ma być budowana unia. To droga na skróty, bo kraje Unii, nawet te w zachodniej części, przecinają przeciwne prądy i znajdują się na rozdrożu.

Dwa z tych krajów, Czechy i Polska, znajdują się w takiej sytuacji, a wynik tych wydarzeń będzie miał wpływ na przyszłość Unii Europejskiej. W Czechach szokująca porażka wyborcza populistycznego premiera Andreja Babisia 10 października poprzedziła hospitalizację prezydenta Milosa Zemana w stanie krytycznym. Zeeman też nie jest liberałem, co oznacza, że ​​niepewność jest kompletna.

W Polsce sytuacja jest zupełnie inna: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o uznaniu prawa krajowego za nadrzędne wobec prawa europejskiego doprowadziło do poważnego kryzysu z Brukselą, który zakwestionował fundamentalną zasadę gwarantującą równość między państwami członkowskimi. Jeśli ta decyzja zostanie utrzymana, może to doprowadzić do de facto „Polixitu”, czyli wystąpienia Polski z Unii Europejskiej, więc stawka jest wysoka.

Te dwa kraje, wraz z Węgrami i Słowacją, wchodzą w skład tzw. grupy wyszehradzkiej, utrudniającej integrację europejską. Kraje te mają jednak znaczące proeuropejskie nurty na arenie politycznej.

W Czechach dwie koalicje centroprawicowych i proeuropejskich liberałów ogłaszają zwycięstwo i prawo do utworzenia kolejnego rządu. Jednak ustępujący premier miał spotkać się z prezydentem, teraz chorym, i wielu uważa, że ​​to spotkanie będzie niczym innym jak wybiegiem Babes, aby utrzymać się przy władzy.

W Polsce reakcje na decyzję sądu, na który duży wpływ miała rządząca populistyczna partia PiS (Prawo i Sprawiedliwość), były ostre. Tysiące protestujących zgromadziło się w całym kraju w niedzielę, 11 października, z flagą europejską z przodu, gdy 26 byłych sędziów Trybunału Konstytucyjnego twierdziło, że decyzja sądu przekroczyła ich prawa. Jednym z głównych punktów spornych między Warszawą a Brukselą jest niezawisłość sądownictwa.

Według niedawnego sondażu 80 proc. Polaków popiera członkostwo swojego kraju w Unii Europejskiej. Wystąpienie Polski z UE byłoby więc ironiczne, bo to nie jest ten sam kontekst, co Brexit, który został zdeterminowany referendum.

Jednak zaległości w kwestiach spornych między Polską a unijnymi przepisami dotyczącymi sprawiedliwości, niezależności mediów, praw gejów i prawa do aborcji powodują rosnący brak zrozumienia. Jednak polski rząd wie, że ma wiele do stracenia, ponieważ udział Warszawy w europejskim planie naprawy jest obecnie wstrzymany w wyniku tych kontrowersji.

Sytuacja patowa prawdopodobnie się pogorszy, ponieważ liberalna opozycja jest teraz kierowana przez byłego przewodniczącego Rady Europejskiej i byłego premiera Polski Donalda Tuska, który ma nadzieję na odzyskanie większości w następnych wyborach parlamentarnych w 2023 roku. Sprawa europejska będzie główną linią podziału w kampanii.

Wydarzenia te będą miały ogromny wpływ na przyszły kształt Europy, ale „nieliberalizm” nie jest nieunikniony.